Kolonografia TK (wirtualna kolonoskopia)

Kolonografia TK (kolonoskopia TK, kolonoskopia wirtualna) jest spojrzeniem na jelita i jamę brzuszną od wewnątrz ciała. Poniższa informacja wyjaśnia, jak się to robi, czego można spodziewać się podczas badania oraz pozwala ocenić ryzyko związane z tym badaniem.

Co to jest kolonografia TK?

Kolonografia TK wiąże się z użyciem skanera tworzącego dwu- i trójwymiarowe obrazy całego jelita grubego. Skaner wykorzystuje promieniowanie rentgenowskie do wytwarzania obrazów części ciała w przekrojach poprzecznych. Nazywa się to tomografią komputerową – w skrócie – TK. Podczas kolonografii TK używany jest gaz – dwutlenek węgla (CO2) – do napompowania jelit poprzez cienką elastyczną rurkę umieszczoną w odbytnicy. Podczas badania pacjent leży na plecach i na brzuchu. Następnie, po przeprowadzeniu badania, lekarze będą szukać na uzyskanych zdjęciach polipów i zmian nowotworowych. Jeśli na zdjęciach będzie widać coś nietypowego, może zostać zlecone wykonanie dalszych badań diagnostycznych.

Czy istnieją inne sposoby oceny jelita grubego?

Istnieją inne sposoby oceny jelita grubego, miedzy innymi: wlew doodbytniczy z barytowym środkiem kontrastowym i endoskopia (kolonoskopia optyczna). Wlew dwukontrastowy jelita grubego to badanie rentgenowskie, w trakcie którego wypełniamy jelito grube środkiem kontrastowym podanym drogą doodbytniczą. Ze względu na obecność innych, dokładniejszych metod diagnostycznych, badanie to jest obecnie wykonywane coraz rzadziej. Endoskopia jest standardowym sposobem badania jelita grubego. Wziernik z kamerą na końcu (endoskop) zostaje włożony przez odbyt i porusza się wewnątrz jelita. Procedura jest bardziej inwazyjna niż kolonografia TK i zwykle wymaga sedacji (znieczulenia). Badanie jest dla pacjentów dość bolesne. Czasem ze względu na dolegliwości bólowe w trakcie badania lub nietypowe warunki anatomiczne nie da się go przeprowadzić w całości.
Jednakże, badanie to pozwala na pobranie tkanki do badania (biopsja) lub – w razie potrzeby – na jednoczesne usuwanie polipów. Te dwa badania (wlew dwukontrastowy oraz endoskopia) dają nam tylko informacje o wyglądzie wnętrza jelita grubego. Natomiast kolonografia TK obrazuje również pozostałe struktury i narządy jamy brzusznej oraz miednicy mniejszej.

Gdzie wykonywane jest badanie?

Badanie jest wykonywane w Pracowni Tomografii Komputerowej, gdzie należy zgłosić się do rejestracji w celu przekazania skierowania, wypełnienia ankiety i uzyskania szczegółowych informacji. Następnie personel Pracowni TK wskazuje miejsce, gdzie powinien udać się pacjent w celu przygotowania do badania. Można przyprowadzić kogoś do pomocy, jeśli konieczna jest pomoc w przebieraniu się lub inna.

Co dzieje się podczas kolonografii TK?

  • Technik wyjaśni sposób wykonania badania i odpowie na każde pytanie. Jeśli wystąpią jakieś problemy z przygotowaniem do badania, proszę zgłosić to technikowi.
  • Badanie trwa zwykle około 15-20 min.
  • Do jednej z żył w ręce zostanie założony wenflon.
  • Pacjent zostanie poproszony o położenie się na lewym boku na stole aparatu do tomografii.
  • Technik wprowadzi niewielką elastyczną rurkę do odbytu.
  • Poprzez wenflon może zostać podany środek kontrastujący.
  • Gaz (dwutlenek węgla) będzie ostrożnie wprowadzony do wnętrza jelit poprzez rurkę umiejscowioną w odbycie. Wykonuje się to z kontrolowaną szybkością za pomocą specjalnego urządzenia.
  • Pacjent może czuć wzdęcie, rozpieranie i przelewanie w jelitach.
  • Gdy ilość gazu w jelicie grubym będzie wystarczająca, aparat wykona skanowanie w dwóch pozycjach; najpierw na brzuchu, potem na plecach.
  • Każdy skan zajmie około 10-20 sekund (na wstrzymanym oddechu).
  • Czasami lekarz może potrzebować dodatkowych obrazów, abyśmy mogli w pełni zobaczyć całe jelito. Okazjonalnie – dla uzyskania dodatkowych informacji – w tym samym czasie będziemy wykonywać skanowanie klatki piersiowej.

Czy występują jakieś zagrożenia?

Kolonografię TK uważa się za bezpieczne badanie. Zdarzają się jednak problemy, które są podobne do tych, jakie mogą wystąpić podczas innych badań jelita grubego.
Najczęstsze z nich to:

  • dyskomfort w jamie brzusznej;
  • reakcje na podany kontrast;
  • odwodnienie lub zaburzenia elektrolitowe spowodowane przez preparaty używane przy przygotowaniu pacjenta do badania, np. gastrografin czy fortrans. Ważne jest, aby pić dużo płynów – harmonogram diety zawiera tę informację. Jeśli pacjent czuje się bardzo źle po przyjęciu fortransu czy gastrografinu, nie powinien go więcej zażywać oraz powinien skontaktować się ze swoim lekarzem.

Jak każde badanie rentgenowskie, badanie to wykorzystuje promieniowanie rentgenowskie. Będziemy używać tak niskich dawek promieniowania, jak to tylko możliwe. Dawka promieniowania, którą otrzymuje pacjent może być porównywalna do dawki promieniowania podczas wlewu doodbytniczego.

Co dzieje się po badaniu?

Specjalista radiolog przeanalizuje obrazy uzyskane z badania, sporządzi opis wyniku i przekaże go do rejestracji, skąd pacjent odbierze gotowy wynik. Dołożymy wszelkich starań, aby wizyta była komfortowa i jak najmniej stresująca. Jeśli pacjent ma jakieś pytania dotyczące godziny i daty wizyty, powinien skontaktować się z Informacją Telefoniczną Centrum Diagnostyki Obrazowej od poniedziałku do piątku od 8.00 do 18.00 pod numerem telefonu 801 88 88 11.

Informacja dla kobiet

Działanie środków przeczyszczających może osłabić działanie doustnych środków antykoncepcyjnych. Można kontynuować ich stosowanie, lecz powinno się zastosować inne metody do końca cyklu. Jeżeli występuje jakiekolwiek prawdopodobieństwo ciąży należy zgłosić to przed badaniem.

 Informacja dla pacjentów chorych na cukrzycę

Jeśli pacjent choruje na cukrzycę, powinien nas o tym poinformować w trakcie rejestracji. Jeśli dotyczy go którykolwiek z poniższych punktów, również powinien zgłosić to przed badaniem:

  • astma,
  • problemy z nerkami,
  • przerost prostaty,
  • angina, zapalenie gardła,

lub jeśli

  • przebył zawał serca w ciągu ostatnich 6 miesięcy,
  • czeka na operację serca,
  • czeka na angioplastykę wieńcową,
  • ma alergie,
  • występują u pacjenta reakcje alergiczne na jod lub dożylny środek kontrastowy (jeśli nie jesteś tego pewien, zapytaj nas).

Jednocześnie informujemy, iż badania kolonografii wykonujemy w poniższych pracowniach:

  • Centrum Diagnostyki Obrazowej w Sosnowcu – badania po przygotowaniu preparatem Gastrografin
  • Pracownia Tomografii Komputerowej w Mysłowicach – badania po przygotowaniu preparatem Gastrografin oraz Fortrans
  • Pracownia Tomografii Komputerowej w Bielsku-Białej – badania po przygotowaniu preparatem Gastrografin oraz Fortrans

 

Przewodnik po badaniu KOLONOGRAFII TK w wersji PDF  pobierz